Esbab – Müsebbebat ve Ekonomik Sıkıntılar

Esbab – Müsebbebat
Ekonomik Sıkıntılar

Kâinatta “esbab ve müsebbebat” görünen eşyaya bakıyoruz ve görüyoruz ki: En a‘lâ bir sebeb, en âdi bir müsebbebe kuvveti yetmiyor. Demek esbab bir perdedir, müsebbebleri yapan başkadır.

Demek esbab bir perdedir, müsebbebleri yapan başkadır.
Sözler (s. 679)

Büyük bir sebep zannedilen güneşi, ihtiyarlı ve şuurlu farz ederek ona denilse: “Bir sineğin vücudunu yapabilir misin?” Elbette diyecek ki: “Hâlıkımın ihsanıyla dükkânımda ziya, renkler ve hararet var. Fakat sineğin vücudunda göz, kulak ve hayat gibi şeyler var ki, ne benim dükkânımda bulunur ne de iktidarım dâhilindedir.”
Sözler (s. 680)

SUAL: Madem esbabın tesiri yok; bu hayat pahalılığı ve ekonomik sıkıntıların sebebi hakikîsi nedir? Niçin nimetler bu şekilde elimizden alınıyor?

Nimet ve rahmet-i İlâhiyenin fiatı şükürdür. Biz şükrü hakkıyla vermedik. Rahmetin fiatını şükürle vermediğimiz gibi; zulmümüzle, isyanımızla gazabı celbediyoruz.

İkinci Nokta

Hadîste var ki: “Hattâ deniz dibindeki balıklar dahi günahkâr ve zalimlerden şekvâ ediyorlar ki; onların yüzünden yağmur kesilir, hattâ bizim de nafakamız azalır.”

Bu zamanlarda öyle günahlar ve zulümler oluyor ki; rahmet istemeye yüzümüz kalmıyor. Masum hayvanlar da azab çekerler.

Dördüncü Nokta

Şimdi malda ve rızıkta hileler ile, sû’-i istimal ile, rüşvetle çok haram karıştığı için, rahmete istihkak kayboluyor.
Emirdağ Lahikası–1 (s. 33)

İktisat ve Bereket

Hâlık-ı Rahîm, nimetlerinin mukabilinde şükür istiyor. İsraf, şükre zıddır. İktisat ise nimete karşı bir şükr-ü manevîdir.
Lem’alar (s. 139)

“İktisat eden, maişetçe aile belasını çekmez.”
Lem’alar (s. 141)

Zekât, her şahıs için sebeb-i bereket ve dâfi-i beliyyattır. Zekâtı vermeyen, zekât kadar malı ya lüzumsuz yere verir ya bir musibetle kaybeder.

Mektubat (s. 273)

İsrafın Neticesi

İktisadsızlık ve israf yüzünden bereket kalkmış. Zekât vermek ve iktisat etmek, bittecrübe sebeb-i berekettir.
Lem’alar (s. 147)

Bu asır, hayat-ı dünyeviyeyi en büyük maksat yaparak hayat-ı diniyeyi ikinci plana itmiştir. Bunun cezası olarak dünya, başlara cehennem edilmiştir.

Kastamonu Lahikası (s. 109)

Netice

Şu musibetin en ehemmiyetli sebebi; küfran-ı nimet ve şükürsüzlüktür. Hakikî şükre sevketmek hikmetiyle bu musibet verilmiştir.
Kastamonu Lahikası (s. 141)

Umumî musibetler, ekser nâsın hatasından gelir. Tövbe, nedamet ve istiğfar ile def’olur.

Emirdağ Lahikası–1 (s. 34)