Haşir – Adl, Hakîm ve Kerîm İsimleri Nasıl İktiza Ediyor

Haşir

(Adl – Hakîm ve Kerîm İsimleri Nasıl İktiza Ediyor)

Kerîm ve Rahîm İsimlerinin Cilvesidir

Şu dünya gidişatına bakılsa görülür ki; en âciz ve en zayıftan en kuvvetliye kadar her canlıya lâyık bir rızık veriliyor. En zayıf ve en âcize en güzel rızık yetiştiriliyor. Her dertliye ummadığı yerden derman gönderiliyor.

Öyle ulvî bir keremle ikramlar yapılıyor ki, nihayetsiz bir kerem elinin işlediği bedaheten anlaşılıyor.

Bahar mevsiminde bütün ağaçları cennet hurileri gibi süslendirmek, çiçek ve meyveleriyle donatmak; zehirli bir sineğin eliyle şifalı bal yedirmek; elsiz bir böceğin eliyle en yumuşak elbiseyi giydirmek ne kadar latif bir rahmet eseridir.

Hem Güneş’ten zerrelere kadar her şeyin vazifesini şaşmadan yapması, umumî bir itaatin ve azîm bir heybetin varlığını gösteriyor.

Bu âlemin mutasarrıfının nihayetsiz bir keremi, nihayetsiz bir rahmeti ve nihayetsiz bir izzeti vardır.

Nihayetsiz izzet, edepsizlerin te’dibini ister. Nihayetsiz kerem, nihayetsiz ikram ister. Nihayetsiz rahmet, kendine lâyık ihsan ister.

Halbuki bu fâni dünyada bu rahmet ve kerem ancak denizden bir damla kadar tecelli ediyor. Demek bu kereme lâyık bir dâr-ı saadet bulunacaktır.

Yoksa bu görünen rahmetin inkâr edilmesi lâzım gelir.
Sözler (64–65)

İsm-i Hakîm ve Âdil’in Cilvesidir

Zerrelerden güneşlere kadar her şeyde görünen hikmet, intizam ve mizan; rububiyetin saltanatını gösterir.

Her şeyde maslahat ve faydaların gözetilmesi, nihayetsiz bir hikmet eliyle iş görüldüğünü ispat eder.

Küçücük bir tohumda, koskoca bir ağacın programını yazmak; nihayetsiz bir hikmet kaleminin işlediğini gösterir.

İnsanın bedeninde bütün kâinatın fihristesini, rahmet hazinelerinin anahtarlarını dercetmek; nihayet derecede hikmetli bir san’atı gösterir.

Adalet ve Mizan Delili

Her şeye hassas ölçülerle vücut vermek, her hak sahibine istidadı nisbetinde hakkını vermek; nihayetsiz bir adaletin varlığını gösterir.

İhtiyaç lisanıyla istenen her şeye cevap verilmesi de bu adaletin bir delilidir.

Böyle bir adalet, insan gibi büyük bir mahlukun beka gibi en büyük ihtiyacını cevapsız bırakmaz.

Bu fâni dünyada hakikî adalet tam tecelli etmediğine göre, bir mahkeme-i kübraya bırakıldığı kat’îdir.

Elbette Âdil ve Hakîm olan Zât-ı Zülcelal’in ebedî bir Cehennem’i ve daimî bir Cennet’i bulunacaktır.
Sözler (66–67)